4. Bölüm: Platformlar Aynı Değil

Aynı kaynak çizgilerinden beslenen, farklı boyut ve düzende beş pencere; ortadaki parlıyor

Son güncelleme: 1 Kasım 2026.

“ChatGPT’de görünüyoruz” cümlesi, Google’ın AI Modu’nda ya da Copilot’ta nasıl göründüğünüz hakkında pek bir şey söylemiyor. Bütün platformlar 3. bölümdeki zinciri izliyor: soruyu aramalara bölüyor, sayfaları getiriyor, ilgili parçaları okuyor, kendi cümleleriyle yazıyor ve kaynak gösteriyor. Ama hangi dizinden okudukları, aramaya ne zaman karar verdikleri, linki nereye koydukları ve site sahibine hangi veriyi gösterdikleri birbirinden epey farklı.

Google AI Bakışı ve AI Modu, ChatGPT, Gemini, Copilot, Perplexity ve Claude için aynı üç şeye bakmak yeterli: kaynağın nereden geldiği, linkin nasıl verildiği ve site sahibinin neyi görüp neyi kontrol edebildiği.

Kitabın en hızlı eskiyecek kısmı burası. Platformlar arayüzlerini ve kaynak gösterme biçimlerini birkaç ayda bir değiştiriyor. Aşağıdaki bilgiler 1 Kasım 2026 itibarıyla geçerli; web sürümü platformlar değiştikçe güncellenecek.

1. Ortak mantık, farklı altyapı

Farklar dört noktada ortaya çıkıyor:

  • Sayfaları hangi dizinden getirdiği: Google’ın, Bing’in ya da platformun kendi dizini.
  • Her soruda mı, yoksa gerekli gördüğünde mi arama yaptığı.
  • Kaynakları cevabın içinde mi, altında mı, bir düğmenin arkasında mı gösterdiği.
  • Site sahibine gösterim, kaynak gösterilme ya da tıklama verisi verip vermediği.

Bu farkların toplamda ne kadar ayrışma yarattığını Ahrefs’in Ağustos 2025’te yayımladığı çalışma gösteriyor. Ahrefs 15.000 uzun soruyu hem Google ve Bing’de aratmış hem de yapay zekâ asistanlarına sormuş. ChatGPT, Gemini ve Copilot’un kaynak gösterdiği linklerin sadece yüzde 12 kadarı aynı soru için Google’ın ilk 10 sonucunda yer alıyor. Perplexity’de bu oran yüzde 28,6 ile daha yüksek (Ahrefs).

Ahrefs bu farkı büyük ölçüde sorgu yelpazesiyle açıklıyor. Asistanlar kullanıcının yazdığı cümleyi olduğu gibi aratmıyor, onu farklı aramalara çeviriyor. Her platform bu çeviriyi farklı yapıyor ve farklı bir dizinde arıyor.

Bir platformda görünmek, diğerinde de göründüğünüz anlamına gelmiyor. Görünürlüğü platform platform ölçmek gerekiyor; yöntemi 7. bölümde.

2. Google AI Bakışı

AI Bakışı (AI Overviews), klasik arama sonuçlarının üstünde çıkan kısa yapay zekâ özeti. Kullanıcı Google’da normal bir arama yapıyor ve bazı aramalarda sonuçların üstünde bu özeti görüyor.

Her aramada çıkmıyor. Google, AI Bakışı’nın yalnızca sistemleri klasik aramaya bir katkı sağlayacağına karar verdiğinde gösterildiğini yazıyor (Google Search Central). Marka aramalarında, kısa gezinme aramalarında ya da cevabı zaten belli olan sorularda çoğu zaman görünmüyor.

Kaynakları Google’ın kendi arama dizininden geliyor. 2. bölümdeki kural burada aynen geçerli: Bir sayfanın AI Bakışı’nda kaynak olabilmesi için Google’da dizinde olması ve snippet ile gösterilmeye uygun olması gerekiyor, bunun dışında ek bir teknik şart yok. Google, AI Bakışı’nın ve AI Modu’nun sorgu yelpazesiyle alt konularda ve farklı veri kaynaklarında birden fazla arama yapabildiğini de belirtiyor. Destekleyici linkler özetin içinde ve yanında duruyor ve Google bu özelliklerin klasik aramaya göre daha geniş ve çeşitli bir link kümesi gösterebildiğini söylüyor.

Hangi sitelerin öne çıktığına dair iyi bir veri Profound’dan geliyor. Profound, Ağustos 2024 ile Haziran 2025 arasında topladığı 680 milyon kaynak gösterimini incelemiş. AI Bakışı’nda en çok kaynak gösterilen alan adları Reddit (bütün kaynak gösterimlerinin yüzde 2,2’si), YouTube (yüzde 1,9), Quora (yüzde 1,5) ve LinkedIn (yüzde 1,3) (Profound). Oranlar küçük, çünkü kaynakların büyük kısmı çok sayıda farklı siteye dağılıyor. İlk sıralardaki isimler ise AI Bakışı’nın video ve forum içeriğine ne kadar açık olduğunu gösteriyor.

Site sahibi tarafında AI Bakışı’ndan gelen gösterim ve tıklamalar Search Console’da “Web” arama türünün içinde sayılıyor. Google Haziran 2026’da yapay zekâ özellikleri için ayrı bir performans raporu da yayımladı. 31 Ağustos 2026’dan beri bütün sitelere açık olan bu rapor şimdilik sadece gösterim sayısını sayfa, ülke, cihaz ve tarih kırılımıyla veriyor; tıklama ve sorgu verisi içermiyor (Search Engine Journal). Raporun ayrıntısı 8. bölümde.

Türkiye’de AI Bakışı, 1. bölümde anlattığım gibi Şubat 2026’dan beri kademeli olarak açılıyor. Açılıştan sonra müşterilerimizin hiçbirinde tıklamalar ciddi şekilde düşmedi, sadece küçük düşüşler oldu. Bu tablo sektöre ve içerik türüne göre farklı olabilir.

3. Google AI Modu: Aynı dizin, farklı kaynaklar

AI Modu (AI Mode), Google’da aramanın baştan sona sohbetle yapıldığı ayrı bir sekme. Kullanıcı uzun bir soru yazıyor, cevabı alıyor ve aynı sohbette devam ediyor. Google, AI Modu’nun özellikle keşif, akıl yürütme ve karmaşık karşılaştırma gerektiren sorularda faydalı olduğunu söylüyor (Google Search Central).

AI Modu da Google’ın dizininden besleniyor. 3. bölümde Robby Stein’ın anlattığı gibi web sonuçlarının yanında Shopping Graph gibi gerçek zamanlı veri kaynaklarına da bakıyor. Kaynak olma şartları AI Bakışı ile aynı.

Aynı şirket ve aynı dizin olunca iki özelliğin aynı sayfaları kaynak göstermesi beklenir. Ahrefs’in Eylül 2025’te ABD’de topladığı veri böyle olmadığını gösteriyor (Search Engine Journal). İki özellik aynı soru için aynı URL’leri sadece yüzde 13,7 oranında kaynak gösteriyor; yalnızca ilk üç kaynağa bakınca oran yüzde 16. Cevapların anlamı ise çok benzer, ortalama anlamsal benzerlik yüzde 86. İki özellik çoğu zaman aynı şeyi söylüyor ama farklı kaynaklara dayanarak.

Ahrefs’in verisinde başka farklar da var. AI Modu cevapları ortalama dört kat daha uzun. AI Modu bir cevapta ortalama 3,3 kişi ya da marka anıyor, AI Bakışı 1,3. Wikipedia, AI Modu kaynaklarının yüzde 28,9’unu, AI Bakışı kaynaklarının yüzde 18,1’ini oluşturuyor.

Pratikte AI Bakışı’nda kaynak olduğunuz bir soruda AI Modu’nda başka siteler gösterilebilir. AI Modu daha fazla marka andığı için karşılaştırma ve öneri sorularında rekabetin asıl yaşandığı yer de olabilir.

Linkler AI Modu’nda metnin içinde, cevabın yanında ve sonunda gösteriliyor ve Google bu alanı sık değiştiriyor. Ekim 2026’da duyurulan değişikliklerle metin içi linkler cevabın daha üst kısımlarında ve daha sık gösterilmeye başladı. Cevap sonundaki daha derine inme linkleri görselli ve daha belirgin hale geldi. Bir işi tamamlamak ya da kesin bilgiye ulaşmak için resmî kaynak sayılan siteleri cevabın en üstünde gösteren bir bölüm de test ediliyor (9to5Google).

Bu son test markaları doğrudan ilgilendiriyor. Bir markanın kendi sitesi, o markanın ürünleri, fiyatları ya da servis bilgisi için doğal resmî kaynak. Bu bilgiler sitenizde açık ve güncel değilse o alana girmeniz zorlaşıyor.

4. ChatGPT ne zaman arayacağına kendisi karar veriyor

ChatGPT her soruda arama yapmıyor; Google’dan en büyük farkı bu. OpenAI’ın yardım sayfası, ChatGPT’nin sorunuz güncel bilgiden fayda görecekse web’de kendiliğinden arama yapabildiğini, kullanıcının aramayı araçlar menüsünden elle de başlatabildiğini söylüyor (OpenAI).

Semrush’ın Nisan 2026’da yayımladığı, ABD’deki tıklama akışı (clickstream) verisine dayanan çalışmasına göre Şubat 2026 itibarıyla ChatGPT’deki soruların yüzde 34,5’inde arama devreye giriyor (Semrush). Soruların yaklaşık üçte ikisinde ChatGPT cevabı hafızasından veriyor. 3. bölümde söylediğim gibi satışa yakın, güncel bilgi isteyen soruların aramaya gitme ihtimali daha yüksek.

Arama yaptığında OpenAI’ın kendi tarayıcısı OAI-SearchBot’u ve arama ortaklarını kullanıyor. OpenAI, ChatGPT aramasının zaman zaman başka arama sağlayıcılarıyla çalıştığını ve sorguyu onlara göndermeden önce genelde yeniden yazdığını belirtiyor, ama sağlayıcıların adını vermiyor. ChatGPT aramanın ilk çıktığında Bing verisinden önemli ölçüde yararlandığından 2. bölümde bahsetmiştik. Bugün tablo daha karışık. Ahrefs’in verisinde ChatGPT’nin kaynakları ne Google’ın ne de Bing’in ilk 10 sonucuyla belirgin bir örtüşme gösteriyor; metin içinde kaynak gösterilen sayfaların sadece yüzde 8’i aynı soru için Google’ın ilk 10’unda (Ahrefs).

Profound’un verisinde ChatGPT’nin en çok kaynak gösterdiği site açık ara Wikipedia, bütün kaynak gösterimlerinin yüzde 7,8’i. Onu Reddit (yüzde 1,8), Forbes ve G2 (yüzde 1,1) izliyor (Profound). ChatGPT tanım ve genel bilgi için ansiklopedik kaynaklara, ürün karşılaştırmaları için yorum ve karşılaştırma sitelerine yaslanıyor. Wikipedia ve diğer üçüncü taraf kaynaklar 14. bölümün konusu.

Aramayla verilen cevaplarda metnin içinde kaynak gösterimleri var, tıklayınca kaynak açılıyor. Cevabın altındaki Kaynaklar (Sources) düğmesi kaynak gösterilen ve ilgili diğer linkleri bir arada listeliyor. Mobil uygulamalarda bazı sonuçlarda harita da çıkabiliyor.

OpenAI site sahiplerine bir arama raporu vermiyor ama iki şey sağlıyor (OpenAI). ChatGPT verdiği linklere otomatik olarak utm_source=chatgpt.com parametresini ekliyor; böylece ChatGPT’den gelen ziyaretleri Analytics’te ayırabiliyorsunuz. Bir sayfanın ChatGPT aramasında görünmesini istemiyorsanız da noindex kullanabilirsiniz. Ama OAI-SearchBot’un noindex’i görebilmesi için sayfayı tarayabilmesi gerekiyor; robots.txt ile engellenen bir sayfa başka yollardan bulunursa sadece link ve başlık olarak görünebiliyor. OAI-SearchBot’u tamamen engellemenin sonucunu da 2. bölümde görmüştük: ChatGPT aramasında kaynak olarak gösterilmiyorsunuz.

Bir de ChatGPT’nin hafızası var. Kullanıcının önceki sohbetlerini hatırlayabiliyor ve bu, cevabı etkileyebiliyor. Aynı soruyu iki farklı kişinin sorması Google’a göre çok daha farklı cevaplar üretebiliyor. ChatGPT içindeki alışveriş deneyimi 15. bölümde.

5. Gemini

Gemini, Google’ın sohbet asistanı. AI Bakışı ve AI Modu Google Arama’nın içinde çalışırken Gemini ayrı bir uygulama; 1. bölümde gördüğümüz gibi aylık kullanıcı sayısı 900 milyonu geçmiş durumda.

Gemini web bilgisine ihtiyaç duyduğunda Google Arama ile dayanaklanıyor. Google’ın geliştirici belgesi bunu “Grounding with Google Search” diye anlatıyor. Model soruyu analiz ediyor, Google’da aramanın cevabı iyileştirip iyileştirmeyeceğine karar veriyor ve gerekirse bir ya da birden fazla arama üretiyor (Google AI for Developers). ChatGPT gibi Gemini de arama yapıp yapmayacağına kendisi karar veriyor.

Kullanıcı izin verdiyse Gmail, Drive ve diğer Google Workspace uygulamalarındaki dosya ve e-postaları da cevaba katabiliyor. Gemini’nin yardım sayfası ilgili içeriğin herkese açık web sitelerinden, kullanıcının yüklediği dosyalardan ya da bağlı Workspace belgelerinden gelebileceğini yazıyor (Gemini Yardım).

Kaynak varsa cevabın altında ya da metnin içinde bir Kaynaklar (Sources) düğmesi çıkıyor ve linkler yan panelde açılıyor. Düğme yoksa Gemini o cevap için link vermemiş demektir.

Gemini Google aramasını kullanıyor diye “Google’da iyi sıralanıyorsak Gemini’de de kaynak oluruz” demek kolay. Ahrefs’in verisi bunu desteklemiyor: Gemini’nin kaynak gösterdiği linklerin de sadece yüzde 8 civarı aynı soru için Google’ın ilk 10 sonucunda (Ahrefs). Gemini aynı dizini kullanıyor ama kullanıcının sorusunu kendi ürettiği farklı aramalara çeviriyor.

6. Copilot ve Bing

Microsoft Copilot cevaplarını Bing’in dizinine dayandırıyor. 2. bölümde Bing Webmaster Tools’a sitenizi eklemenin artık “olsa iyi olur” sayılmaması gerektiğini bu yüzden yazmıştım.

Ahrefs’in verisi de bu bağı gösteriyor: Kaynak gösterilen linklerin Bing’in ilk 10 sonucuyla örtüşmesi en yüksek Copilot’ta (Ahrefs). Copilot Bing’in kendi ürünü olduğu için bu şaşırtıcı değil.

Microsoft Kasım 2025’te Copilot cevaplarında daha belirgin, tıklanabilir kaynak gösterimlerine geçtiğini duyurdu. Kullanıcı “Show all” ile bir cevabın bütün kaynaklarını yan panelde görebiliyor (Microsoft). Microsoft bu değişiklikleri yayıncıları ve içerik sahiplerini düşünerek yaptığını söylüyor.

Site sahibine en fazla veri veren platform da Copilot. 2. bölümde bahsettiğim Bing Webmaster Tools yapay zekâ performans raporu, sayfalarınızın Copilot ve Bing’in yapay zekâ cevaplarında kaç kez kaynak gösterildiğini ve hangi sayfaların kullanıldığını gösteriyor. Bir arama motorunun kendi kaynak gösterilme verisini paylaştığı nadir örneklerden biri.

Türkiye’de Bing’in arama payı küçük olduğu için Copilot çoğu zaman göz ardı ediliyor. B2B tarafında bu bence hata olabilir. Copilot, Microsoft’un iş uygulamalarının içinde de yer alıyor ve kurumsal kullanıcının iş başında soru sorduğu yerlerden biri olabilir. Bu varsayımı kendi siteniz için test etmek kolay: Analytics’te copilot.microsoft.com’dan gelen trafiğe bakın.

7. Perplexity

Perplexity kendini baştan bir “cevap motoru” olarak konumlandırdı ve kaynak göstermeyi ürünün merkezine koydu.

Kendi dizini var. Eylül 2025’te geliştiricilere açtığı arama altyapısını anlatırken bu dizinin yüz milyarlarca web sayfasını kapsadığını ve saniyede on binlerce güncelleme isteği işlediğini yazıyor. Aynı yazıda dizinin belgeleri küçük parçalara böldüğünü, bu parçaların soruya göre ayrı ayrı puanlandığını ve bu altyapının Perplexity’nin kendi cevap motorunu besleyen altyapıyla aynı olduğunu söylüyor (Perplexity). Bu, 3. bölümdeki paragraf düzeyinde okumanın açık bir örneği.

Perplexity’nin iki botu var (Perplexity). PerplexityBot siteleri Perplexity’nin arama sonuçlarında göstermek ve linklemek için tarıyor; Perplexity bu botun yapay zekâ modellerinin eğitiminde kullanılmadığını söylüyor ve robots.txt’de izin verilmesini öneriyor. Perplexity-User ise bir kullanıcı soru sorduğunda cevabı desteklemek için sayfayı o anda ziyaret ediyor. Talebi kullanıcı başlattığı için genelde robots.txt kurallarını dikkate almıyor.

Her cevapta orijinal kaynaklara giden numaralı dipnotlar var (Perplexity), yani kaynaklar diğer platformlara göre daha görünür.

Ahrefs’in verisinde Perplexity, Google ile en çok örtüşen platform: Kaynaklarının yüzde 28,6’sı aynı soru için Google’ın ilk 10’unda. Profound’un verisinde ise Perplexity’nin en çok kaynak gösterdiği site Reddit, bütün kaynak gösterimlerinin yüzde 6,6’sı (Profound). 3. bölümdeki Tow Center çalışmasında doğru kaynağı en iyi bulan araç da Perplexity’ydi.

Kullanıcı sayısı Google ve ChatGPT’nin yanında küçük. Ama araştırma için kullanılan bir araç olduğu ve kaynakları belirgin gösterdiği için tıklama getirme ihtimali görece yüksek.

8. Claude

Anthropic, Claude’a 20 Mart 2025’te web araması ekledi. Bugün web araması bütün Claude planlarında ve bütün ülkelerde kullanılabiliyor. Anthropic, Claude’un web bilgisini kullandığında kaynakları kontrol edebilmeniz için doğrudan kaynak gösterdiğini yazıyor (Claude).

Arama altyapısını ise açık bir ürün belgesinde anlatmıyor. TechCrunch, web aramasının açıldığı hafta Anthropic’in alt işleyici (subprocessor) listesine Brave Search’ü eklediğini ve bazı aramalarda Claude ile Brave’in aynı kaynakları döndürdüğünü yazdı (TechCrunch). Bu bilgi Mart 2025’e ait ve dolaylı bir kanıt; bugünkü durumu kesin olarak bilmiyoruz.

Botları ise belli. 2. bölümdeki tabloda gördüğümüz gibi Claude-SearchBot arama için, Claude-User kullanıcı isteği için, ClaudeBot eğitim için çalışıyor. Anthropic, Claude-SearchBot’u engellemenin arama sonuçlarındaki görünürlüğü azaltabileceğini belirtiyor.

Claude’un kitlenizde ne kadar kullanıldığını tahmin etmeniz gerekmiyor, Analytics’te claude.ai’dan gelen ziyaretlere bakabilirsiniz. Ziyaret azsa bu platformu ölçüm listenizin sonuna koymanız yeterli.

9. Aynı platform, herkese aynı cevabı vermiyor

Platformlar arasındaki farklılığın yanında bir de platformun içindeki farklılık var. Aynı ChatGPT, aynı soruya iki kullanıcıya farklı cevap verebiliyor.

Bunun ilk sebebi hafıza ve kişisel bağlam. ChatGPT önceki sohbetleri hatırlayabiliyor, Gemini izin verilmişse Gmail ve Drive içeriğini cevaba katabiliyor, Google da 1. bölümde bahsettiğim Kişisel Zekâ (Personal Intelligence) özelliğiyle AI Modu’nda benzer bir yola girdi. Model ve plan da fark yaratıyor. Ücretsiz ve ücretli planlarda farklı modeller çalışabiliyor; kullanıcının seçtiği model ya da derin araştırma gibi modlar kaç arama yapılacağını ve hangi kaynakların okunacağını değiştiriyor.

Dil ve konumun da etkisi büyük. Türkçe sorulan bir soru ile aynı sorunun İngilizcesi farklı aramalara, dolayısıyla farklı kaynaklara gidiyor; kullanıcının bulunduğu ülke de yerel sonuçları etkiliyor. Sohbetin geçmişi de cevabı değiştiriyor. Aynı soru sohbetin ilk mesajı olarak sorulduğunda başka, beş mesajlık bir konuşmanın sonunda sorulduğunda başka bir cevap alıyor.

Ölçüm yaparken bunu unutmamak gerekiyor. Kendi bilgisayarınızdan, kendi hesabınızla, aylardır sektörünüz hakkında konuştuğunuz bir ChatGPT’ye sorduğunuz soru, müşterinizin göreceği cevabı temsil etmeyebilir. Markanızı sık soran birinin hesabı markanızı daha sık da gösterebilir.

Kontrolleri olabildiğince temiz bir ortamda yapın: hafızası kapalı ya da yeni açılmış bir hesap, gizli pencere, hedef kitlenizin dili ve ülkesi. Türkiye’de satış yapıyorsanız soruları Türkçe sorun; ihracat yapıyorsanız hedef pazarın dilinde ayrıca sorun. 7. bölümde bunu ölçüm yöntemine dahil edeceğiz.

10. Linkin yeri ve tıklama

Kaynak gösterilmek ile tıklanmak arasındaki farktan 1. bölümde bahsetmiştik. Pew Research’ün verisinde AI Bakışı’nın içindeki linklere tıklama oranı sadece yüzde 1’di. Bunun bir sebebi linkin nerede ve nasıl gösterildiği.

Platformların tasarımları farklı. Perplexity kaynakları numaralı dipnotlarla metnin içinde gösteriyor. Copilot Kasım 2025’te kaynakları daha belirgin hale getirdi. Google da Ekim 2026’da AI Modu ve AI Bakışı’nda metin içi linkleri yukarı taşıdı. ChatGPT’de ise kaynaklar metnin içinde küçük gösterimler ve bir düğmenin arkasındaki listede duruyor.

Tasarım sizin elinizde değil, ama linkin yanındaki cümle ve linkin gittiği sayfa elinizde. Yapay zekâ sayfanızdan bir bilgi alıp yanına link koyuyorsa, kullanıcının o linke tıklama sebebi o cümle olur. “Kapasite tablosu ve teknik çizimler” gibi cevabın içinde verilemeyen bir şeyin sayfanızda olduğu belliyse tıklama ihtimali artıyor; cevaptan sonra sayfanın hâlâ bir görevi olması 11. bölümün konusu. Kullanıcı tıkladığında da cevapta okuduğu bilgiyi hemen görmeli. Yapay zekâ “günde 3.000 şişe kapasite” bilgisini sizin sayfanızdan aldıysa, o bilgi sayfanın görünür bir yerinde durmalı.

11. Platformlar yan yana

Buraya kadar anlatılanların özeti:

PlatformKaynağını nereden alıyor?Linki nasıl gösteriyor?Site sahibi ne görüyor?
AI BakışıGoogle diziniÖzetin içinde ve yanında linklerSearch Console’da “Web” içinde; yapay zekâ raporunda sadece gösterim
AI ModuGoogle dizini, Shopping Graph gibi veri kaynaklarıMetin içi linkler, cevap sonunda linklerAI Bakışı ile aynı raporlar
ChatGPTOAI-SearchBot ve adı verilmeyen arama ortaklarıMetin içi kaynaklar, Kaynaklar düğmesiAnalytics’te utm_source=chatgpt.com
GeminiGoogle Arama ile dayanaklanmaKaynaklar düğmesi, metin içi linklerAnalytics’te yönlendiren site
CopilotBing diziniTıklanabilir kaynaklar, “Show all” paneliBing Webmaster Tools yapay zekâ performans raporu
PerplexityKendi dizini (PerplexityBot)Numaralı dipnotlarAnalytics’te yönlendiren site
ClaudeWeb araması (Mart 2025’te Brave Search raporlandı), Claude-SearchBotDoğrudan kaynak gösterimiAnalytics’te yönlendiren site

Üzerinde en çok düşünülmesi gereken son sütun. Google ve Microsoft size kendi verilerinden bir şeyler gösteriyor. ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Claude için elinizde sadece sitenize gelen ziyaretler var. Kaynak gösterildiğiniz ama tıklanmadığınız ya da önerildiğiniz ama hiç link almadığınız durumları bu platformlarda göremiyorsunuz. Bu boşluğu kendi ölçümünüzle doldurmanız gerekiyor; 7. bölüm bununla, 8. bölüm de Analytics tarafıyla ilgili.

12. Her platformun kapısını açık tutmak

Bu kadar farktan sonra her platform için ayrı strateji kurmak gerekip gerekmediği sorusu akla geliyor. Bence gerekmiyor. Farklar gerçek, ama her platformda kaynak olabilmenin temeli ortak:

  • Google’da dizinde olmak. AI Bakışı, AI Modu ve Gemini doğrudan Google’a dayanıyor; ChatGPT’nin kaynakları da 2. bölümdeki temelden bağımsız değil.
  • Bing’de dizinde olmak. Copilot için şart, diğer bazı platformlar için de faydalı.
  • Arama botlarına kapıyı açık tutmak. OAI-SearchBot, PerplexityBot ve Claude-SearchBot’un robots.txt’de, CDN’de ve güvenlik eklentisinde engellenmediğinden emin olmak.
  • Önemli bilgiyi ilk HTML’de vermek. 2. bölümde gördüğümüz gibi Google dışındaki botların bir kısmı JavaScript çalıştırmıyor.
  • Sitenin dışında da doğru anlatılmak. ChatGPT Wikipedia’ya, Perplexity ve AI Bakışı Reddit’e, AI Bakışı YouTube’a yaslanıyor. Bu kaynaklardaki bilginiz tutarlı değilse her platform sizi farklı anlatabilir.

Farklar daha çok öncelik ve ölçüm tarafında çıkıyor. Bir dolum makinesi üreticisi düşünelim; müşterileri satın alma müdürleri, üretim müdürleri ve işletme sahipleri. Bu üretici için AI Bakışı ve AI Modu muhtemelen en geniş kitleye ulaştığı yer. ChatGPT, karar vericinin uzun ve kısıtlı sorularını sorduğu yer. Copilot ise kurumsal bilgisayarında Microsoft araçlarıyla çalışan bir satın alma uzmanının karşısına çıkabileceği yer. Hangisinin daha önemli olduğunu tahmin etmek yerine ölçmek gerekiyor.

Sıra olarak Google’dan başlamak mantıklı, çünkü Türkiye’de arama hâlâ büyük ölçüde Google’da ve AI Bakışı ile AI Modu artık burada açık. Ardından ChatGPT geliyor: Kullanıcı sayısı en büyük sohbet asistanı ve davranışı Google’dan en çok ayrışan platform. Diğerlerini kitlenize göre sıralayın. Analytics’te hangi platformdan trafik geldiğine, satış ekibinin müşterilerden hangi araçların adını duyduğuna bakın; teklif formuna eklenen “Bizi nereden duydunuz?” sorusu burada da işe yarıyor.

İlk bölümde, müşterilerimizde yapay zekâdan gelen trafiğin toplam trafiğin genelde yüzde 10’unun altında kaldığını ama yüzde 6–7 civarında dönüşüm getirdiğini yazmıştım. Bu trafiğin platformlar arasında nasıl dağıldığı siteye ve sektöre göre değişiyor. Öncelik sırasını belirlemenin en sağlam yolu bu dağılıma kendi verinizde bakmak.

13. Ölçüm planına etkisi

Yapay zekâ araması birbirine benzeyen ama aynı olmayan birkaç kanaldan oluşuyor. Hepsi aynı mantıkla çalışıyor, ama farklı dizinlerden okuyor, farklı zamanda arama yapıyor ve linki farklı yerlere koyuyor. Google’ın kendi iki özelliği bile aynı soruda aynı URL’leri sadece yüzde 13,7 oranında kaynak gösteriyor.

Temel her platformda ortak. Dizinde olmak, botlara açık olmak, bilgiyi açık yazmak ve site dışında tutarlı olmak hepsinde işe yarıyor. Ölçümü ise platform platform yapmak zorundasınız. Google ve Microsoft size bir şeyler gösteriyor, diğerlerinde kendi ölçümünüzden başka bir veri yok.

Bu alana son iki yılda bir sürü yeni isim de verildi: GEO, AEO, LLMO. Bu isimlerin arkasında neyin gerçekten yeni, neyin sadece yeni bir etiket olduğunu 5. bölümde ayırıyoruz.

Kontrol listesi

KontrolNasıl bakılır?Neden önemli?
Önemli sayfalar Google’da dizinde ve snippet’e uygunSearch Console dizinleme raporu, URL denetimi, robots meta etiketiAI Bakışı, AI Modu ve Gemini Google’a dayanıyor
Site Bing’de dizindeBing Webmaster ToolsCopilot Bing’in dizinini kullanıyor
OAI-SearchBot, PerplexityBot ve Claude-SearchBot engellenmiyorCanlı robots.txt, CDN ve güvenlik eklentisi ayarlarıArama botunu engellenen platformda kaynak olamazsınız
ChatGPT trafiği Analytics’te ayrılıyorutm_source=chatgpt.com ve yönlendiren site raporuPlatformlar arası karşılaştırma için temel veri
Diğer yapay zekâ platformlarından gelen trafik ayrı izleniyorperplexity.ai, gemini.google.com, copilot.microsoft.com yönlendirmeleriHangi platformun size değer getirdiğini gösterir
Search Console yapay zekâ raporu ve Bing yapay zekâ performans raporu düzenli kontrol ediliyorSearch Console, Bing Webmaster ToolsPlatformların kendi verdiği tek doğrudan veri
Ürün, fiyat ve servis bilgisi sitede açık ve güncelSayfa içeriği, sayfa kaynağıResmî kaynak olarak gösterilme ihtimalini artırır
Wikipedia, Reddit ve YouTube’daki marka bilgisi tutarlıElle arama, marka adıyla platform içi aramaHer platform farklı üçüncü taraf kaynaklara yaslanıyor
Aynı sorular her platformda ayrı ayrı kontrol ediliyorAI Bakışı, AI Modu, ChatGPT, Gemini, Copilot, PerplexityBir platformdaki sonuç diğerini göstermiyor

Kaynaklar

Önceki: 3. Bölüm, Yapay Zekâ Bir Cevabı Nasıl Oluşturuyor? · Kitabın dizini · Sonraki: 5. Bölüm, GEO, AEO, LLMO: Gerçekte Ne Değişti?