
Son güncelleme: 1 Kasım 2026.
İlk bölümde satın alma sorularında kullanıcının hâlâ sitenize gelmek zorunda olduğunu yazmış, yanına “en azından şimdilik” diye eklemiştim. Bu bölüm o “şimdilik”in ne kadar süreceğiyle ilgili. Kasım 2026 itibarıyla yapay zekânın içinden satın alma ABD’de var, birkaç ülkeye yayılıyor, Türkiye’de ise henüz yok. Ayrıntısı biraz karışık, çünkü son bir yılda bu alanda çok şey duyuruldu ve bir kısmı geri çekildi.
Konuyu iki katmana ayırınca tablo sadeleşiyor. İlki ticari veri: fiyat, stok, kargo, iade, varyant ve ürün özellikleri. Yapay zekâ bir ürünü önerirken bu verileri kullanıyor ve bu katman bugün Türkiye’de de çalışıyor. İkincisi satın alma: yapay zekânın kullanıcı adına sepete ekleyip ödemeyi tamamlaması ve bunu mümkün kılan ticaret protokolleri. Bu katman hızla gelişiyor ama Türkiye’ye henüz gelmedi.
Bir e-ticaret sitesinin bugün yapması gereken işlerin neredeyse tamamı ilk katmanda. İkinci katmanı takip etmek yeterli; ona göre plan yapmak için Türkiye’ye gelmesini beklemek daha doğru.
1. Ürün bilgisinin iki yolu
Google’ın AI Modu için Shopping Graph’tan, yani ürün grafiğinden yararlandığını 3. bölümde görmüştük. Robby Stein o zaman katalogda yaklaşık 50 milyar ürün olduğunu ve saatte yaklaşık 2 milyar kez güncellendiğini söylemişti. Google’ın Ekim 2026’da yayınladığı bir yazıda bu sayı 60 milyarın üzerinde, sürekli yenilenen ürün listesi olarak geçiyor (Google).
Bu verinin büyük bir kısmı satıcıların kendi gönderdiği verilerden geliyor. Google’ın yapay zekâ rehberine göre üretken yapay zekâ cevapları uygun olduğunda ürün listelerini, ürün bilgilerini ve yerel işletme bilgilerini içerebiliyor; Merchant Center feed’leri ve Google İşletme Profili de ürün ve hizmetlerinizin yapay zekâ cevaplarında ve diğer arama sonuçlarında görünmesine yardım edebiliyor (Google Search Central).
ChatGPT tarafı biraz farklı. OpenAI, Kasım 2025’te duyurduğu alışveriş araştırması (shopping research) özelliğinde sonuçların organik olduğunu ve herkese açık perakende sitelerine dayandığını söylüyor; görünmek isteyen satıcılar için bir başvuru süreci de tarif ediyor (OpenAI). Mart 2026’dan itibaren satıcılar ürün feed’lerini ve kampanyalarını Agentic Commerce Protocol üzerinden de paylaşabiliyor (OpenAI). Bu protokole aşağıda döneceğim.
Sonuçta yapay zekâ ürünlerinizi iki yoldan öğreniyor. Biri siteniz: Ürün sayfalarınız taranıyor ve burada 2. bölümdeki tarama ve dizinleme temeliyle 10. bölümdeki okunabilir sayfa devreye giriyor. Diğeri Merchant Center gibi sistemlere gönderdiğiniz ürün feed’i. Bu yol daha hızlı ve daha yapılandırılmış.
İki yolun aynı şeyi söylemesi gerekiyor. Feed’de 4.990 TL, sayfada 5.490 TL yazan bir ürün Google’ın kurallarına takılır, üstüne yapay zekâya iki farklı fiyat verir.
2. Eski fiyat, tükenmiş stok
Yapay zekânın eski bir fiyatı, kapanmış bir şubeyi ya da artık üretilmeyen bir ürünü de aynı güvenle söyleyebildiğini 3. bölümde görmüştük. Ticarette bu hata doğrudan para kaybı demek.
Hayali bir senaryo: Bir spor ayakkabısı satıcısının bir modeli tükenmiş. Ürün sayfası “stokta yok” diyor ama feed bir gün geç güncelleniyor. Yapay zekâ o gün ayakkabıyı “şu anda indirimde ve stokta” diye öneriyor. Kullanıcı siteye geliyor, ürünü bulamıyor ve gidiyor. Satış olmuyor, üstelik kullanıcının markaya güveni biraz zedeleniyor.
Google’ın Merchant Center kuralları bu yüzden katı. Fiyat için şunları istiyor (Google Merchant Center Yardım):
- Feed’deki fiyat ve para birimi, ürün sayfasındaki ve ödeme sayfasındaki fiyatla aynı olmalı.
- Fiyat hedef ülkenin para biriminde ve sayfada belirgin şekilde gösterilmeli.
- “Fiyatı sepette görün” gibi uygulamalar kabul edilmiyor.
- Ürün sayfasındaki fiyat kullanıcının konumuna göre değiştirilmemeli.
Bu kurallara uymayan ürünler onaylanmıyor. Ama işin zor kısmı kurallar değil, hız. Fiyat ve stok ne kadar sık değişiyorsa site ve feed de o kadar hızlı güncellenmeli.
Kendi işimizden benzer bir örnek: Bir haber sitesinde site haritası yaklaşık 10 dakika önbellekte tutuluyordu; bu süreyi saniyelere indirdik. Ürün verisinde de mantık aynı. Fiyatı değişen bir ürünün feed’e, site haritasına ya da yapılandırılmış veriye geç yansıması, o arada yapay zekâya yanlış bilgi gitmesi demek.
Google’ın bu konuda bir güvenlik ağı var. Merchant Center’daki otomatik ürün güncellemeleri, sitenizdeki yapılandırılmış veriyi kullanarak fiyat, indirimli fiyat, stok durumu ve ürün durumu bilgilerini güncelleyebiliyor (Google Merchant Center Yardım). Google’ın kendi örneğinde feed’de 4 dolar, ürün sayfasında 3 dolar yazan bir ürün, reklamlarda ve ücretsiz listelemelerde 3 dolar olarak güncelleniyor. Bunun çalışması için ürün sayfalarınızda fiyat ve stok bilgisini yapılandırılmış veriyle vermeniz gerekiyor. 2. bölümde yapılandırılmış veri için “gerekli değil, faydalı” demiştim; ticarette bu fayda çok somut.
3. Merchant Center feed’i
Türkiye’deki e-ticaret siteleri için ilk adım hâlâ Google Merchant Center. Google’ın desteklenen ülkeler listesinde Türkiye var; Türk lirasıyla ürün gösterilebiliyor ve Alışveriş sekmesi Türkiye’deki kullanıcılara açık (Google Merchant Center Yardım).
Merchant Center’a gönderdiğiniz feed, yapay zekânın ürünlerinizi anlamasının en düzenli yolu. İyi bir feed’de başlık açıklayıcıdır: marka, model, ürün tipi ve öne çıkan özellik. “Ayakkabı 4521” yerine “X Marka Erkek Voleybol Ayakkabısı, Yüksek Bilek, Beyaz” gibi. Açıklama doludur; ürünün ne işe yaradığını, kimin için uygun olduğunu, malzemesini ve ölçülerini anlatır. GTIN (barkod), marka ve üretici parça numarası doğru girilir; aynı ürünün farklı satıcılarda eşleştirilmesi bunlarla kolaylaşıyor. Renk ve beden gibi varyantlar aynı ürün grubunda tanımlanır. Teslim süresi, kargo ücreti ve iade koşulları yazılıdır. Görseller ürünü farklı açılardan ve kullanım halinde gösterir.
Bu liste klasik Alışveriş reklamlarının da temeli. Yapay zekâ ise “kargo ne kadar sürer?”, “iade edebilir miyim?”, “bu beden bana olur mu?” gibi soruları cevaplarken bu alanları kullanabiliyor. Eksik bir alan, cevaplanamayan bir soru demek.
Merchant Center’ı sadece bir reklam aracı olarak görmemek gerekiyor. Ürünleriniz ücretsiz listelemelerde de görünebiliyor ve Google’ın yapay zekâ rehberi Merchant Center feed’lerini doğrudan yapay zekâ cevaplarındaki görünürlükle ilişkilendiriyor. Reklam bütçesi olmayan küçük bir e-ticaret sitesi için bile feed hazırlamak bence bugün yapılabilecek en verimli işlerden biri.
Feed’i bir kez hazırlayıp bırakmak yetmiyor. Yeni ürünler, fiyat değişiklikleri ve kampanyalar feed’e düzenli olarak yansımalı. Bunu e-ticaret altyapınızın otomatik feed özelliğiyle ya da bir feed yönetim aracıyla yapabilirsiniz. Amaç, feed’in sitenizin her an güncel bir kopyası olması.
4. Aynı ürünü birçok satıcı satıyorsa
E-ticarette çoğu ürün tek bir sitede satılmıyor. Aynı ayakkabıyı markanın kendi sitesi, üç pazar yeri ve on bayi satıyor olabilir. Bu durumda yapay zekânın kullanıcıya hangi satıcıyı göstereceği ayrı bir mesele.
Bu konuda en açık açıklamayı OpenAI yaptı. Eylül 2025’teki duyurusunda ChatGPT’deki ürün sonuçlarının organik ve sponsorsuz olduğunu, sadece kullanıcının sorusuyla ilgisine göre sıralandığını yazdı. Aynı ürünü birden fazla satıcı satıyorsa, hangi satıcının gösterileceğine karar verirken stok durumuna, fiyata, kaliteye, satıcının ürünün asıl satıcısı olup olmadığına ve o dönemde Instant Checkout’un açık olup olmadığına baktığını açıkladı (OpenAI).
Instant Checkout bugün eski önemini taşımıyor, ama listenin geri kalanı her platform için iyi bir kontrol listesi. Ürün şu anda satışta mı? Fiyat rekabetçi ve her yerde aynı mı? Satıcının yorumları, iade koşulları ve teslim süresi nasıl? Satan kim: markanın kendisi mi, yetkili satıcı mı, bilinmeyen bir aracı mı?
Son soru markalar için ayrıca önemli. Kendi ürününüzü kendi sitenizde de satıyorsanız, ürün sayfanızın ve feed’inizin pazar yerlerindeki kopyalardan daha eksiksiz, daha güncel ve daha güvenilir olması gerekiyor. Yoksa yapay zekâ sizin ürününüzü önerip kullanıcıyı başka bir satıcıya gönderebilir.
Reklam tarafı da var. Google AI Modu’nda reklamları bazı ülkelerde gösteriyor ve indirim sunan satıcılar için Direct Offers adlı bir pilot uygulama başlattı (Google). Bunlar “Sponsorlu” etiketiyle ayrı gösteriliyor. Bu kitabın konusu organik taraf, ama ikisi de aynı veriyle, yani aynı feed’le çalışıyor.
5. Merchant Center’daki yeni konuşma alanları
Google Ocak 2026’da Merchant Center’a konuşmalı alışveriş için onlarca yeni veri alanı ekleyeceğini duyurdu. Açıklamaya göre bu alanlar klasik anahtar kelimelerin ötesine geçiyor; ürünle ilgili sık sorulan soruların cevaplarını, uyumlu aksesuarları ya da ürünün yerine geçebilecek alternatifleri içeriyor (Google). Mayıs 2026’da da bu konuşmalı alanların dünya genelindeki satıcılara açıldığını yazdı (Google).
Bunlardan en ilginci soru ve cevap alanı (question_and_answer). Merchant Center yardım sayfasına göre bu alan öncelikle AI Modu gibi konuşmalı deneyimler için tasarlanmış ve bütün ülkelerde kullanılabiliyor (Google Merchant Center Yardım). Her ürün için en fazla 30 soru-cevap girilebiliyor; her soru ve cevap en fazla 1.000 karakter, bir ürünün bütün soru-cevaplarının toplamı en fazla 10.000 karakter olabiliyor. Sorular kullanıcıdan, satıcıdan ya da üreticiden gelebiliyor.
Diğer alanlar arasında ilgili ürünler (related_product), kullanım kılavuzu gibi belgelere link (document_link) ve ürünün katalog içindeki satış performansını gösteren popülerlik puanı (popularity_rank) var.
Böylece müşteri soruları sadece sayfanın değil, feed’in de içeriği oluyor. 12. bölümde konuştuğumuz soruları, yani satış ekibinin, çağrı merkezinin ve ürün yorumlarının en sık getirdiği soruları, cevaplarıyla birlikte her ürün için feed’e ekleyebilirsiniz. Bir voleybol ayakkabısında bunlar şöyle olabilir:
- “Kalıbı dar mı?” sorusuna “Normal kalıp; geniş ayaklı kullanıcılara bir numara büyük önerilir.”
- “Salon dışında kullanılabilir mi?” sorusuna “Taban salon zemini için tasarlandı; açık alanda hızlı aşınır.”
- “Bilek desteği nasıl?” sorusuna “Yüksek bilekli model; bilek burkulması geçmişi olanlar için tasarlandı.”
Bu cevaplar örnek. Gerçek feed’e gerçek müşteri sorularını ve doğru cevapları koymak gerekiyor. Cevaplar sayfadaki bilgiyle de çelişmemeli; ilk başlıktaki kural burada da geçerli, site ve feed aynı şeyi söylemeli.
6. Son bir yılın duyuruları
İkinci katman, yani satın alma tarafında son bir yıl hızlı geçti ve yön birkaç kez değişti. Önemli duyurular tarih sırasıyla şöyle:
| Tarih | Platform | Ne duyuruldu? | Nerede? |
|---|---|---|---|
| 29 Eylül 2025 | OpenAI | ChatGPT’de Instant Checkout ve Stripe ile geliştirilen Agentic Commerce Protocol (ACP) | ABD |
| 13 Kasım 2025 | AI Modu’nda ajanlı ödeme (agentic checkout): fiyatı takip edilen ürünü kullanıcı onayıyla satın alma | ABD | |
| 24 Kasım 2025 | OpenAI | ChatGPT’de alışveriş araştırması (shopping research) | Ülke belirtilmedi |
| 25 Kasım 2025 | Perplexity ve PayPal | Perplexity içinde PayPal ile ödeme | ABD |
| 8 Ocak 2026 | Microsoft | Copilot Checkout | ABD |
| 11 Ocak 2026 | Universal Commerce Protocol (UCP), Business Agent ve yeni Merchant Center alanları | Önce ABD | |
| 24 Mart 2026 | OpenAI | Instant Checkout’tan geri adım; odak ürün keşfine kaydı | Satıcılar kendi ödeme sayfalarını kullanıyor |
| 20 Mayıs 2026 | Universal Cart duyurusu; UCP ile ödemenin Kanada ve Avustralya’ya, ardından İngiltere’ye açılması planı | ABD, sonra Kanada, Avustralya, İngiltere | |
| 15 Ekim 2026 | Universal Cart yayında | ABD |
Kaynaklar: OpenAI, Eylül 2025; Google, Kasım 2025; OpenAI, Kasım 2025; PayPal, Kasım 2025; Axios, Ocak 2026; Google, Ocak 2026; OpenAI, Mart 2026; Google, Mayıs 2026; Google, Ekim 2026.
Büyük platformların hepsi bu alana giriyor ve neredeyse her şey önce ABD’de başlıyor, oradan seçili ülkelere yayılıyor. Tablodaki satın alma özelliklerinin hiçbiri için Türkiye’ye dair bir tarih açıklanmış değil.
7. ACP ve UCP
“Protokol” kelimesi teknik duruyor ama mantığı basit. Bir yapay zekâ ajanının yüzlerce farklı mağazadan alışveriş yapabilmesi için her mağazayla aynı dili konuşması gerekiyor: ürün ne, fiyatı ne, stokta var mı, sepete nasıl eklenir, ödeme nasıl yapılır, sipariş nasıl takip edilir. Ticaret protokolleri bu ortak dili tanımlıyor. Bugün öne çıkan iki tane var.
Agentic Commerce Protocol (ACP), OpenAI’ın Stripe ile birlikte geliştirip açık kaynak olarak yayınladığı protokol. İlk olarak ChatGPT’deki Instant Checkout için kullanıldı (OpenAI). Mart 2026’dan beri ağırlıklı olarak ürün keşfi için kullanılıyor: Satıcılar ürün feed’lerini ve kampanyalarını bu protokolle ChatGPT’ye aktarıyor. OpenAI’ın açıklamasına göre Target, Sephora, Nordstrom, Lowe’s, Best Buy, The Home Depot ve Wayfair gibi satıcılar keşif için ACP’ye bağlandı; Shopify satıcıları ise Shopify Catalog üzerinden ek bir iş yapmadan dahil oluyor (OpenAI). OpenAI’ın geliştirici dokümanına göre standart feed yüklemesi ABD’yi hedefliyor; paylaşılan formatta hedef ülke olarak ABD, Kanada ve Meksika tanımlı ve başka pazarlar için OpenAI’ın onayı gerekiyor (OpenAI Developers).
Universal Commerce Protocol (UCP), Google’ın Ocak 2026’da duyurduğu ve Shopify, Etsy, Wayfair, Target ve Walmart ile birlikte geliştirdiği açık standart. Adyen, American Express, Best Buy, Mastercard, Stripe, Visa ve Zalando gibi 20’den fazla şirketin desteklediği açıklandı. Google’a göre UCP keşiften satın almaya ve satış sonrası desteğe kadar bütün alışveriş yolculuğunu kapsıyor ve Agent2Agent (A2A), Agent Payments Protocol (AP2) ve Model Context Protocol (MCP) gibi diğer protokollerle uyumlu (Google). Mart 2026’daki güncellemeyle UCP’ye çoklu ürün sepeti, satıcı kataloğundan gerçek zamanlı fiyat ve stok çekme ve sadakat programı üyeliklerini bağlama gibi yetenekler eklendi (Google).
Merchant Center yardım sayfasına göre UCP ile çalışan ödeme özelliği şu an ABD, Kanada ve Avustralya’daki uygun ürünler ve katılımcı satıcılar için geçerli (Google Merchant Center Yardım). Bu özellikte satıcı, satışın sahibi (seller of record) olarak kalıyor; kullanıcı ise Google Wallet’ta kayıtlı ödeme ve adres bilgileriyle Google Pay üzerinden ödüyor.
Bir e-ticaret yöneticisinin bunların teknik ayrıntısını bilmesi gerekmiyor. Bu protokolleri çoğu satıcı kendi kodlamayacak; Shopify, Stripe, Salesforce gibi e-ticaret ve ödeme altyapıları üzerinden kullanacak. Google da Salesforce ve Stripe gibi ortakların UCP’yi kendi platformlarına ekleyeceğini açıkladı. Sizin sormanız gereken, kullandığınız altyapının bunu ne zaman ve hangi ülkelerde destekleyeceği.
8. ChatGPT’nin geri adımı
Tablodaki en ilginç satır Mart 2026. OpenAI, Eylül 2025’te duyurduğu Instant Checkout’tan altı ay sonra geri adım attı. Şirketin açıklaması şöyle: “We’ve found that the initial version of Instant Checkout did not offer the level of flexibility that we aspire to provide, so we’re allowing merchants to use their own checkout experiences while we focus our efforts on product discovery.” Kısaca Instant Checkout’un ilk sürümü istenen esnekliği sağlamadı; satıcılar kendi ödeme sayfalarını kullanacak, OpenAI ise ürün keşfine odaklanacak (OpenAI).
TechCrunch’ın haberine göre OpenAI, Instant Checkout’u bağımsız bir özellik olarak geliştirmeyi önceliklendirmeyeceğini, satıcıların bunu bir süre daha ChatGPT içindeki uygulamalar üzerinden kullanabileceğini söyledi. Haberde The Information’a konuşan bir kaynağın, kullanıcıların sohbet robotunu satın alma yapmak için pek kullanmadığını söylediği de aktarılıyor (TechCrunch). OpenAI aynı açıklamada Walmart’ın hesap bağlama, sadakat programı ve Walmart ödemelerini destekleyen bir ChatGPT uygulaması yayınladığını da duyurdu.
Haberdeki kaynağa bakılırsa kullanıcılar yapay zekâyı ürün araştırmak, karşılaştırmak ve karar vermek için kullanıyor, ödemeyi ise hâlâ tanıdıkları siteden yapmayı tercih ediyor gibi görünüyor. İlk bölümde gördüğümüz, yapay zekâdan gelen ziyaretçinin karara yakın gelmesi de bununla uyumlu. Bu tabloda keşif, ödemeden daha belirleyici.
Ödeme sayfası da hâlâ sizin sorumluluğunuzda. İmza’nın müşterilerinde yapay zekâdan gelen trafik toplamın genelde yüzde 10’unun altında, ama yüzde 6–7 civarında satışa dönüşüyor. Karar vermiş ya da vermek üzere gelen bu kullanıcıyı yavaş bir ödeme sayfasıyla ya da ürün sayfasıyla çelişen bir fiyatla karşılamak, en değerli ziyaretçiyi kaybetmek demek.
Duyuru ile yaygın kullanım da aynı şey değil. Bu alandaki her duyuruyu “yarın her şey değişiyor” diye okumamak gerekiyor. Yön ise belli: Platformlar keşfi kendi içlerine çekiyor ve bunu satıcının gönderdiği veriyle yapıyor.
9. Türkiye’de bugün ne var, ne yok
1 Kasım 2026 itibarıyla kaynaklara göre tablo şöyle:
| Özellik | Türkiye’de durum | Dayanak |
|---|---|---|
| Google Merchant Center, Alışveriş sekmesi, ürün listeleri | Var | Desteklenen ülkeler listesinde Türkiye ve Türk lirası var |
| Merchant Center soru-cevap alanı (question_and_answer) | Var | Yardım sayfasına göre bütün ülkelerde kullanılabiliyor |
| AI Bakışı ve AI Modu | Var | 18 Şubat 2026’dan beri kademeli olarak (ilk bölüm) |
| Google’da UCP ile ödeme | Yok | ABD, Kanada ve Avustralya için geçerli; İngiltere planlanıyor |
| Business Agent (markayla sohbet) | Yok | Uygun ABD’li satıcılar için duyuruldu |
| Universal Cart | Yok | ABD’de yayında |
| AI Modu’nda reklamlar | Yok | Ekim 2026’da açıklanan genişleme listesinde Türkiye yok |
| ChatGPT ürün feed’i (ACP) | Yok | Standart yükleme ABD’yi hedefliyor; Kanada ve Meksika tanımlı |
| Copilot Checkout ve Perplexity içinde ödeme | Yok | ABD’de duyuruldu |
Kaynaklar: Merchant Center ülke listesi, question_and_answer, UCP ödeme, Business Agent, Universal Cart, AI Modu reklamları, OpenAI feed dokümanı.
Bu tablo hızla değişecek, ama bugün bir Türk e-ticaret sitesi için öncelik belli. Satın alma katmanı henüz burada değil, veri katmanı ise bugün çalışıyor. Merchant Center feed’ini, ürün sayfalarını ve yapılandırılmış veriyi şimdi düzene sokan bir site, satın alma özellikleri Türkiye’ye geldiğinde de en hazır siteler arasında olacak.
10. Ajanlar sitenize geldiğinde
Satın alma yapay zekânın içinde gerçekleşmese de ajanlar sitelere gelebiliyor. Google’ın yapay zekâ rehberine göre tarayıcı ajanları bir görevi tamamlamak için sitenize girebiliyor ve bunu sayfanın ekran görüntülerini analiz ederek, DOM yapısını inceleyerek ve erişilebilirlik ağacını yorumlayarak yapıyor (Google Search Central). Rehber bu konuda web.dev’deki ajan dostu site rehberine yönlendiriyor.
O rehberdeki önerilerin çoğu iyi bir web sitesinin temel kuralları (web.dev):
- Tıklanabilir öğeler için düğmeye benzetilmiş kutular yerine gerçek düğme ve link etiketleri kullanın, form alanlarını etiketleriyle bağlayın.
- Etkileşimli öğelerin üzerini kapatan şeffaf katmanlardan kaçının; ajan o öğeyi görmezden gelebiliyor.
- Sayfa düzenini sabit tutun. “Sepete ekle” düğmesinin her kategoride farklı bir yerde olması ekran görüntüsüyle çalışan ajanları şaşırtıyor.
- Erişilebilirlik ağacını kontrol edin. Ekran okuyucuların kullandığı bu yapı ajanlar için de sayfanın haritası.
Rehber ayrıca WebMCP adında, sitelerin ajanlara yapabilecekleri işleri açıkça tanımlamasını sağlayacak, önerilme aşamasındaki bir web standardından bahsediyor. Standart henüz geliştiriliyor; takip etmeye değer ama bugün için öncelik değil.
İlk bölümde fiyatı PDF’e, teknik özellikleri görsele, iletişim bilgisini karmaşık bir forma saklayan sitelerin yapay zekâ cevaplarında da ajanların gözünde de dezavantajlı olacağını yazmıştım. Bu rehber o cümlenin teknik karşılığı.
Sitenin ayakta olması da bu işin parçası. Bir müşterimizin sitesi yaklaşık bir saat kapalı kaldıktan sonra her müşterimiz için kesintisiz çalışma (uptime) takibi yapmaya başladık. Ajanlar, botlar ve feed’ler sitenizi insanlardan farklı saatlerde ve farklı sıklıkta ziyaret edebiliyor. O sırada site kapalıysa, gelen ajan için o ürün yok demektir.
11. B2B ve teklifle satış
Buraya kadar anlattıklarım çoğunlukla sepete eklenip ödenen ürünler içindi. Teklifle satılan, fiyatı müşteriye göre değişen B2B ürünlerde tablo farklı.
Dolum makinesi örneğine dönelim: Günde 3.000 şişe köpüren ürün dolduracak, bütçesi 25.000 Euro civarında bir alıcı. Bu alıcının makineyi yakın zamanda bir yapay zekâ ajanına “sepete ekle ve öde” diyerek alacağını sanmıyorum. Ama ajanın uygun üreticileri bulması, teknik özellikleri karşılaştırması, fiyat aralıklarını çıkarması ve birkaç üreticiden teklif istemesi çok daha yakın görünüyor.
Benzer yapıda, günde 30–40 ziyaret alan ve 20.000 Euro’luk makine satan bir B2B müşterimiz var. Bu tür sitelerde her ziyaretçi değerli. Bir ajanın ya da yapay zekânın siteden doğru bilgi alamaması, kaybedilen bir ziyaretten çok kaybedilen bir müşteri adayı demek.
B2B sitelerde birkaç şey fark yaratıyor. Kesin fiyat veremiyorsanız bile “bu kapasitedeki makineler genelde şu aralıkta” gibi bir bilgi, yapay zekânın sizi bütçeye göre değerlendirebilmesini sağlıyor; hiç fiyat bilgisi olmayan bir site, bütçe içeren sorularda geriden başlıyor. Kapasite, ölçüler, enerji tüketimi ve uygun ürün tipleri katalog PDF’inin içinde değil, sayfada metin olarak yazmalı. Teslim süresi ve servis bölgesi açıkça belirtilmeli; ilk bölümde kullanıcının karar verirken sorduğu alt sorular arasında bunlar da vardı. Teklif formu da sade olmalı: az sayıda, etiketli ve anlaşılır alan. İnsanların da ileride ajanların da doldurabileceği bir form.
12. Hazırlık sırası
Bu bölümdekileri bir hazırlık listesine çevirirsem sıra şöyle olur:
- Ürün sayfalarındaki fiyat, stok ve temel bilgileri doğru ve güncel tutun. Her şey bunun üzerine kuruluyor.
- Ürün sayfalarına fiyat ve stok için yapılandırılmış veri ekleyin; Merchant Center’ın otomatik güncellemeleri bununla çalışıyor.
- Merchant Center feed’ini eksiksiz hale getirin: başlık, açıklama, GTIN, varyant, kargo ve iade bilgileri.
- En çok satan ürünlerden başlayarak soru-cevap alanını gerçek müşteri sorularıyla doldurun.
- Pazar yerlerindeki ve karşılaştırma sitelerindeki bilgileri sitenizle eşitleyin. 14. bölümde gördüğümüz gibi yapay zekâ ürün bilgisini oralardan da alabiliyor.
- Sitenizi ajanlar için kontrol edin: anlamsal HTML, sabit düzen, erişilebilirlik ağacı.
- Kullandığınız e-ticaret altyapısının UCP ve ACP yol haritasını takip edin ki bu özellikler Türkiye’ye geldiğinde ilk hazır olanlardan olun.
Ölçüm tarafında Google, Mayıs 2026’da Merchant Center’a markanın yapay zekâ yüzeylerindeki performansını benzer markalarla karşılaştıran bir araç (AI performance insights) ekleyeceğini duyurdu. Bu araç ilk aşamada Avustralya, Kanada, Hindistan, Yeni Zelanda ve ABD’de açılıyor (Google). Türkiye’de şimdilik 7. ve 8. bölümlerdeki yöntemlerle, yani düzenli soru setleri ve Analytics’teki yapay zekâ kaynaklı trafikle ölçmek gerekiyor.
13. Önce veri
Yapay zekâ ticaretinin manşetlere çıkan tarafı satın alma, ama bugün iş gören tarafı veri. Yapay zekâ ürününüzü ancak ona verdiğiniz veri kadar doğru önerebilir. Fiyatı, stoğu ve ürün bilgisini sayfada, feed’de ve pazar yerlerinde aynı ve güncel tutan bir site bugünkü cevaplarda öne çıkıyor; ödeme özellikleri Türkiye’ye geldiğinde de baştan hazır oluyor.
Bu bölüm e-ticarete odaklandı. Yapay zekâ araması her sektörü aynı şekilde etkilemiyor; B2B şirketleri, yerel işletmeler, haber siteleri ve yurt dışına satanlar için öncelikler değişiyor.
Kontrol listesi
| Kontrol | Nasıl bakılır? | Neden önemli? |
|---|---|---|
| Ürün sayfası, ödeme sayfası ve feed’deki fiyat aynı | Merchant Center teşhis ekranı, örnek ürünlerde elle kontrol | Tutarsız fiyat hem onay sorununa hem yanlış öneriye yol açıyor |
| Stok değişiklikleri feed’e ve sayfaya hızlı yansıyor | Feed güncelleme sıklığı, site haritası ve önbellek ayarları | Tükenen ürünün önerilmesi müşteri kaybı demek |
| Ürün sayfalarında fiyat ve stok için yapılandırılmış veri var | Rich Results Test | Merchant Center’ın otomatik güncellemeleri bununla çalışıyor |
| Merchant Center hesabı açık, feed eksiksiz | Başlık, açıklama, GTIN, varyant, kargo ve iade alanları | Türkiye’de çalışan en düzenli ürün veri kanalı |
| En çok satan ürünlerde soru-cevap alanı dolu | Merchant Center ürün verisi | AI Modu gibi konuşmalı deneyimler için tasarlanmış alan |
| “Fiyatı sepette görün” ve konuma göre fiyat değiştirme yok | Ürün ve ödeme sayfaları | Merchant Center kurallarına aykırı |
| Pazar yerlerindeki ürün bilgileri siteyle aynı | Trendyol, Hepsiburada, Amazon ve karşılaştırma siteleri | Yapay zekâ ürün bilgisini bu sitelerden de alabiliyor |
| Site ajanlar için okunabilir | Anlamsal HTML, erişilebilirlik ağacı, sabit “sepete ekle” yeri | Tarayıcı ajanları ekran görüntüsü, DOM ve erişilebilirlik ağacını kullanıyor |
| Sitenin ayakta olduğu sürekli izleniyor | Uptime takibi | Kapalı site, o sırada gelen her ajan ve bot için kayıp |
| B2B sayfalarında fiyat aralığı, teknik özellik ve teslim süresi metin olarak yazılı | Ürün ve hizmet sayfaları | Bütçe ve kapasite içeren sorularda listeye girmek için |
| E-ticaret altyapısının UCP ve ACP planı takip ediliyor | Altyapı sağlayıcının duyuruları | Satın alma özellikleri Türkiye’ye geldiğinde hazır olmak için |
Kaynaklar
- Google Search Central: Optimizing your website for generative AI features on Google Search (son güncelleme 10 Temmuz 2026)
- Google Merchant Center Yardım: Supported languages and currencies (1 Kasım 2026’da erişildi)
- Google Merchant Center Yardım: Price [price] (1 Kasım 2026’da erişildi)
- Google Merchant Center Yardım: Allow Merchant Center to update product information automatically (1 Kasım 2026’da erişildi)
- Google Merchant Center Yardım: Question and answer [question_and_answer] (1 Kasım 2026’da erişildi)
- Google Merchant Center Yardım: About the Universal Commerce Protocol (UCP) and UCP-powered checkout feature on Google (1 Kasım 2026’da erişildi)
- Google: Let AI do the hard parts of your holiday shopping (13 Kasım 2025)
- Google: New tech and tools for retailers to succeed in an agentic shopping era (11 Ocak 2026)
- Google: Universal Commerce Protocol updates improve AI shopping for retailers (19 Mart 2026)
- Google: How we’re helping retailers thrive with new Universal Commerce Protocol features and AI tools on Google (20 Mayıs 2026)
- Google: An intelligent new shopping cart (15 Ekim 2026)
- Google: Ads in AI Mode expand to new markets (28 Ekim 2026)
- OpenAI: Buy it in ChatGPT: Instant Checkout and the Agentic Commerce Protocol (29 Eylül 2025)
- OpenAI: Introducing shopping research in ChatGPT (24 Kasım 2025)
- OpenAI: Powering product discovery in ChatGPT (24 Mart 2026)
- OpenAI Developers: Product feed spec (1 Kasım 2026’da erişildi)
- TechCrunch: OpenAI’s plans to make ChatGPT more like Amazon aren’t going so well (24 Mart 2026)
- PayPal: PayPal Launches Agentic Shopping with Perplexity (25 Kasım 2025)
- Axios: Microsoft turns Copilot chats into a checkout lane (8 Ocak 2026)
- web.dev: Build agent-friendly websites (son güncelleme 1 Nisan 2026)
Önceki: 14. Bölüm, Üçüncü Taraf Kaynaklar · Kitabın dizini · Sonraki: 16. Bölüm, Sektöre Göre AI Search